• شماره تماس آکادمی موسیقی سرنا :    32263647-026      32253482-026
  • آدرس آموزشگاه موسیقی سرنا  :  کرج ، میدان شهدا ، روبروی بانک ملی ، جنب برج نوا  
  • شماره تماس آکادمی موسیقی سرنا :    32263647-026      32253482-026
  • آدرس آموزشگاه موسیقی سرنا  :  کرج ، میدان شهدا ، روبروی بانک ملی ، جنب برج نوا  
  • شماره تماس آکادمی موسیقی سرنا :    32263647-026      32253482-026

ترانه های بومی گیلان

ادامه مقاله تاریخچه موسیقی گیلان_1 و  تاریخچه موسیقی گیلان_2

تاریخچه موسیقی در گیلان
در نقاط مختلف گیلان، ریتم ها، ترانه ها و آوازهای مختلفی وجود دارد که به شیوه های خاصی اجرا می شود. در نقاط مختلف گیلان ریتم های مختلفی وجود دارد مانند تالش که دارای ریتم هایی به شرح زیر است:
1-    دستون ها
دستون ها یکی از مهمترین بخش های جنبه عام موسیقی تالش است که معنی آن در پارسی دستان است. این لغت در فرهنگ نغمه، آواز و افسانه معنا شده است که مبتنی بر فرم دوبیتی است. این دستان ها شامل قدیم دستان، تالش دستان، تازه دستان می باشد.
2-    تصنیف ها:
این ترانه ها از نظر کیفی دارای تنوع زیادی در منطقه تالش دارند که با توجه به مضمون و لحنی که از آن بهره می گیرند نام گذاری شده اند مانند نغمه های کار، نغمه های حماسی و رزمی نغمه های عارفانه و نغمه های بزمی.
3-    هوا (پرده):
که نغمه های بدون کلام هستند که در منطقه تالش هواهای مختلفی شنیده می شود.

مضامین برخی از نغمه های گیلان:

1-    گالش: 
گالش در زبان گیلی دام دار است. این واژه در مورد کسانی به کار می رود که در مناطق کوهستانی به پرورش گاو اشتغال دارند. آواز گالشی بیشتر در توصیف زندگی و آرزوهای این گروه از دام داران گیلان است.
2-    غریبی: 
این نغمه از مشهورترین و متداول ترین آوازهای گیکی به ویژه در مناطق دیلمان است و معمولاً در توصیف رنج فراق و اندوه ناکامی خوانده می شود. تعداد قابل توجهی از شعرهای فهلویات فارسی، متن این آواز را تشکیل می‌دهند که دارای مضامین متفاوت غنایی است.
تاریخچه موسیقی گیلان

3-    چارواداری: 
چاوادار در تمام نواحی البرز به کسانی گفته می شود که با اسب و قاطر بار و مسافر حمل می کنند. این آواز نیز در بیان رنج ها، آلام و آرزوهایی گروهی از اهالی البرز است که بنابر وضعیت شغلی خود غالباً دور از خانه و خانواده روزگار می گذرانند.
4-    گاره سری:
گاره به معنی گهواره و گاره سری به معنی کنار گهواره است. گاره سری در موسیقی گیلان اصطلاحاً به مجموعه‌ای از نغمه ها گفته می شود که مادران هنگام خواب کردن کودکان در کنار گهواره می خوانند. شعر این نغمه ها که تلفیقی از بداهه و اشعار توصیفی رایج بومی است، در توصیف بیان آرزوهایی خوانده می شود که مادران برای فرزندانشان دارند.
5-    شرفشاهی:
از انواع آوازهای گیلی است که به خاطر استفاده از اشعار شرفشاهی دولایی به این نام شهرت یافته است. شرف شاه از شاعران و عارفان صوفی مسلک و شهیر گیلان است که شعرهای عرفانی و حکیمانه و دینی او توسط یکی از مستشرقین در یک مجموعه گردآوری شده است.
6-    امیرخوانی:
آواز امیرخوانی گیلان برگرفته از امیری های مازندرانی است. مثل این اشعار منسوب به امیر پازواری است اما لهجه شعرها گیلکی است.
7-    غم انگیز
غم انگیز چنان که از نامش پیداست آوازی اندوه بار است که در توصیف فراق، رنج ها و آرزوهای ساکنان این منطقه خوانده می شود، این آواز دو فرم نزدیک به هم دارد که فرم دوم آن به غم انگیز شکسته مشهور است. شعرهای غم انگیز عموماً برگرفته از دوبیتی های عامیانه و متداول گیلکی است.
8-گیلکی:
که در لغت به معنی زبان مردم گیلان است که از نظر فرم و حالت نغمه به غم انگیز شباهت دارد، از رایج ترین آوازهای جلگه نشینان گیلان است و مضمون شعرهای آن تغزلی و عاشقانه است.

ترانه های موسیقی گیلان:

1-    قاسم آبادی
نغمه ای مربوط به نوعی رقص جمعی زنانه، منسوب به قاسم آباد است.
2-    عروس بُران:
نغمه ای شاد و پرتحرک است. که هنگام بردن عروس به خانه داماد نواخته می شود. به این نغمه جلویی نیز می‌گویند.
3-    لزگی:
نغمه ای شاد که برگرفته از موسیقی مهاجران قفقازی است.
4-    زردملیجه:
این واژه در لغت به معنای گنجشک زرد است و در موسیقی به نغمه ای شاد گفته می شود که در مراسم جشن و سرور با سُرنا و نقاره اجرا می شود. بعدها این نغمه توسط استاد صبا به موسیقی دستگاهی ایرانی افزوده شد.
5-    بُرُم (برم دار)
بُرُم یا بُرُم دار چوب بلندی است که گیل ها به هنگام کشتی بومی گیلی موسوم به "لوچو" یا کشتی گیله مردی، پارچه های اهدایی را بر آن می آویزد تا پس از پیروزی کشتیگیران برنده، به عنوان جایزه به آنها اهدا شود. در موسیقی این منطقه اصطلاحاً نام نغمه ای است که هنگام اهدای جایزه به قهرمان نواخته می شود.
6-    کشتی مقام
قطعه ای است که در آغاز کشتی بومی موسوم به کشتی گیله مردی و برای تشویق کشتی گیران و حاضران نواخته می شود.
7-    وِرزا جنگ
قطعه ای وجدآور است که ظاهراً در گذشته ها به هنگام آغاز مراسم گاوبازی نواخته می شد. این نغمه در حال حاضر در مجموعه قطعاتی قرار دارد که در عروسی ها و یا ختنه سوران نواخته می شود.
8-    دوران 
قطعه ای شاد که هنگام گردآوری شاباش و وجه نقد در عروسی نواخته می شود.
تاریخچه موسیقی گیلان

دسته دیگر از ترانه های گیلان متعلق به نغمه های چوپانی است مانند:
•    ولگه سری که چوپانان هنگام اتراق در حد فاصل کوهستان و کوهپایه یعنی ابتدای مناطق جنگلی و پردرخت می‌نوازد.
•    گوسن دخوان که در لغت به معنی فراخوندن گوسفندان است. چنان که از نام این نغمه بر می آید به منظور فراخوان گوسفندان و گردآوری آنها در یک محل نواخته می شود.
•    مارِه مارِه این نغمه دارای حالات و مضمون تعزیزی است و هنگام فراغت و برای آرامش گوسفندان نواخته می شود.
•    ولگ ریزان که چوپانان آن را در فصل پائیز و در توصیف خزان و برگ ریزان می نوازند.
•    رعنا که از ترانه قدیمی شرق گیلان است. به دلیل جاذبه و عمومیت این ترانه در شرق و غرب گیلان و نیز به خاطر روایات متعدد از داستان و سرگذشت شخصیت اصلی این منظومه از پرمخاطب ترین نقل‌های موسیقی گیلان است.