• شماره تماس آکادمی موسیقی سرنا :    32263647-026      32253482-026
  • آدرس آموزشگاه موسیقی سرنا  :  کرج ، میدان شهدا ، روبروی بانک ملی ، جنب برج نوا  
  • شماره تماس آکادمی موسیقی سرنا :    32263647-026      32253482-026
  • آدرس آموزشگاه موسیقی سرنا  :  کرج ، میدان شهدا ، روبروی بانک ملی ، جنب برج نوا  
  • شماره تماس آکادمی موسیقی سرنا :    32263647-026      32253482-026

رپرتوار روایتگرانه و غنایی بخشی

تاریخچه موسیقی سیستان و بلوچستان

رپرتوار بخشی های شمال خراسان دو گونه ی اصلی  را در بر می گیرد؛ روایتگرانه و غنایی.

گونه ی روایتگرانه

داستان به معنای قصه بلند یا روایت، سرودواره ی بلندی است که معمولا آمیزه ای است از قطعات منظوم و پاره های منثور. شعرهای داستان را همراه موسیقی به آواز می خوانند و پاره های منثور را که بخش روایتی داستان است،بازگو می کنند. در واقع داستان ویژگی اصلی رپرتوار بخشی است.
مضامین این داستان ها را میتوان به سه گروه اصلی تقسیم کرد:
1.    مضمون عاشقانه: این نوع داستان ها ماجراهای عاشقانه ی قهرمان و دلبر او را بازگو می کنند که همیشه با مخالفت و ناسازگاری همراه است(کرم و اصلی، گل و صنوبر، طاهر و زهره و مانند اینها).
2.    مضمون مذهبی و عرفانی: داستان هایی از این دست کارهای بزرگ نشر دهندگان اسلام را بازگو می-کنند،مانند داستان بابا روشن یا ابراهیم ادهم.
3.    مضمون قهرمانانه: مانند کوراوغلو که قهرمان شناخته ترین و رایج ترین حماسه در میان بسیاری از اقوام آسیای میانه و دیگر اقوام مانند کردان و ارمنیان و گرجیان و آذربایجانیان است.
این داستان ها عموما به زبان ترکی هستند و برخی از آن ها را هم در میان ترک های غرب (آناتولی،آذربایجان) میتوان دید و هم در میان ترک های آسیای میانه و خراسان. برای مثال داستان طاهر و زهره را از آناتولی تا ترکستان چین می شناسند.هرچند کردها نیز دارای سنت غنی روایتگرانه اند ،اما در طی پژوهش هایم در شمال خراسان تنها به یک داستان کردی به نام زلیخا برخوردم که جز رپرتوار سهراب محمدی است که خود آن را، چنان که به من گفت،از پدرش به ارث برده است و اضافه کرد:« ما کردها مانند ترک ها داستان نداریم.» همچنین داستان های فارسی مانند نجمه و مغول  دختر  در میان بخشی ها چندان رایج نیستتند.

گونه ی غنایی

شعر در رپرتوار بخشی ها جایگاه مهمی دارد. شعرها خاستگاه های گوناگون دارند: ممکن است سروده ی خود بخشی باشد یا سروده ی شاعران محلی و منطقه ای که اغلب ناشناخته اند و جز آنچه بخشی ها از آنان حفظ کرده اند ، اثری از خود برجای ننهاده اند. می رسیم به شاعرانی که سروده هایشان تا چندی پیش یکسره وابسته به سنت شفاهی بود. با این حال اشعار این شاعران را برخی از اهل ادب به صورت کتاب جمع آوری کرده اند.مانند شعرهای شاعر ترکمن، مختو مقلی فراقی،یا شاعر کرد، جعفر قلی معروف به «بیچاره» (سپس در این باره توضیح خواهیم داد).

این گونه ها مضمون های گوناگون را دربر میگیرد:

1.    رویدادهای سیاسی،نظامی و اجتماعی که باز گوینده ی، برای مثال، کارهای قهرمانانه ی فرماندهی جنگجو یا یک شورشگرند0(این ها را به ویزه میان کردها می بینیم).
2.    اشعار توصیفی که به چهره ای از طبیعت یا حیوانات(گوسفند،اسب،شتر) و یا شکار و مانند اینهامی پردازند. این شعرها اغلب بازتاباننده ی زندگی کوچ نشینی هستند و بیشتر از همه میان کردها و ترکمن ها رایج اند.
3.    عشق یا زیبایی به صورت شعر یا سرود با لحنی احساساتی یا غنایی.
4.    مویه هایی که به آواز می خوانند و به مناسبت برخی رویدادهای غم انگیزمانند مرگ یک شخص برجسته ی محلی یا منطقه ای (فرمانده جنگجو شورشی)،سروده شده اند. این مویه ها را پس از فاجعه ای طبیعی مانند زمین لرزه(که خراسان را اغلب لرزاننده است) نیز می سرایند.
5.    گونه ی اخلاقی که به رفتار و سرشت آدمی می پردازد .
6.    اشعاری با مضمون مذهبی و عرفانی 
7.    و سرانجام باید از شعرهایی یاد کرد که مضمونشان تنهایی و مویه بر غربت یا فراق یار است.

رپرتوآر رامشگران از منابع گوناگون اثر پذیرفته است.

1.    ادبیات کلاسیک
2.    کتاب هایی با مضمین گوناگون،شامل: مجموعه حکایات و وقایع،کتاب های شرح احوال، داستان های کلاسیک روایتگرانه شرقی مانند هزارویک شب.
3.    قصه و افسانه های شفاهی 
4.    رویدادهای زندگی: ماجراهای عاشقانه،کارهای قهرمانی،زندگی و کارهای اشخاص برجسته مذهبی، بلاهای طبیعی و از این دست.